4ο Εξάμηνο (Δ)

ΠΜ407 - Εισαγωγή στην Εκπαιδευση Εκπαιδευτών Ενηλικων

Υ/ΕΥ: Προαιρετικο  μάθημα
Τ/Π: Παιδαγωγικό μάθημα
Κατηγορία: -  

Ώρες: Θεωρία: 3, Σύνολο: -
Φόρτος Εργασίας: -
Πιστωτικές Μονάδες/ECTS: -

Αρχές και φιλοσοφία μαθήματος:

είναι η παροχή εισαγωγικών γνώσεων στο πεδίο της εκπαίδευσης ενηλίκων προκειμένου οι φοιτητές της Σχολής μετά την επιτυχή ολοκλήρωση του μαθήματος να είναι σε θέση να γνωρίζουν το θεωρητικό πλαίσιο του πεδίου της εκπαίδευσης ενηλίκων, καθώς επίσης τις ομοιότητες και τις διαφορές του με αυτό της τυπικής εκπαίδευσης.

Περίγραμμα μαθήματος:

Το μάθημα διαρθρώνεται σε πέντε βασικές ενότητες.

Στην πρώτη ενότητα εξετάζονται ζητήματα που αφορούν τον προσδιορισμό του πεδίου της εκπαίδευσης ενηλίκων, τις θεωρητικές προσεγγίσεις του εκπαιδευτικού χώρου που καθιστούν την εκπαίδευση ενηλίκων ξεχωριστό επιστημονικό κλάδο της παιδαγωγικής επιστήμης, τον τρόπο με τον οποίο οι ενήλικοι μαθαίνουν, καθώς και τον ιδιαίτερο ρόλο του εκπαιδευτή μέσα σε αυτή τη διεργασία.

Στη δεύτερη ενότητα αναλύονται οι παράγοντες που συνέβαλλαν στην ανάπτυξη της εκπαίδευσης ενηλίκων από τον 19ο αιώνα έως σήμερα τόσο στη χώρα μας όσο σε ευρωπαϊκό και διεθνές επίπεδο.Παρουσιάζονται οι Ευρωπαϊκές και Ελληνικές πολιτικές για την επαγγελματική εκπαίδευση και κατάρτιση, περιγράφεται ο ρόλος του CEDEFOP, παρουσιάζεται το Εθνικό Πλαίσιο Προσόντων καθώς και η διαδικασία πιστοποίησης επαγγελματικών προσόντων. Επίσης, παρουσιάζονται θέματα σχετικά με την ενδοεπιχειρησιακή εκπαίδευση και κατάρτιση.

Στη τρίτη ενότητα εξετάζονται ζητήματα σχετικά με την ολοκληρωμένη μεθοδολογία σχεδιασμού, οργάνωσης, υλοποίησης και αξιολόγησης προγραμμάτων εκπαίδευσης ενηλίκων.

Στη τέταρτη ενότητα παρουσιάζονται οι εκπαιδευτικές μέθοδοι, οι τεχνικές και τα εποπτικά μέσα που χρησιμοποιούνται από τους εκπαιδευτές ενηλίκων κατά τη διαδικασία υλοποίησης εκπαιδευτικών προγραμμάτων. Εξετάζονται επίσης τα ζητήματα της επικοινωνίας, καθώς και της δυναμικής των σχέσεων που αναπτύσσονται στο πλαίσιο λειτουργίας της εκπαιδευτικής ομάδας.

Στην πέμπτη ενότητα παρουσιάζονται οι βασικότεροι από τους φορείς που υλοποιούν προγράμματα συνεχιζόμενης επαγγελματικής κατάρτισης (ΙΕΚ, ΚΕΚ, ΕΚΔΔΑ, ΙΜΕ- ΓΣΕΒΕΕ, κτλ) και γενικής εκπαίδευσης ενηλίκων στη χώρα μας (ΚΔΒΜ, Πολιτιστικοί Σύλλογοι, κτλ) καθώς και η σύνδεση των σχολικών μονάδων με δράσεις Δια Βίου Μάθησης.

Στην έκτη ενότητα παρουσιάζονται οι «Ευρωπαϊκές πολιτικές και στρατηγικές στο πεδίο της εκπαίδευσης ενηλίκων», με ιδιαίτερη έμφαση στις στρατηγικές ένταξης των προγραμμάτων εκπαίδευσης ενηλίκων πχ πολιτικο- ιδεολογική στρατηγική, συμπληρωματικής εκπαίδευσης και κατάρτισης, επιστημονικής εξειδίκευσης, ένταξης και αντιμετώπισης του κοινωνικού αποκλεισμού, κοινωνικο- πολιτιστικής ανάπτυξης κτλ)

Μαθησιακοί στόχοι:

Μετά την επιτυχή ολοκλήρωση του μαθήματος οι φοιτητές πρέπει να έχουν αποκτήσει γνώσεις, αναπτύξει δεξιότητες – ικανότητες και να έχουν υιοθετήσει ανάλογες στάσεις σε θέματα σχετικά με:

  1. τις βασικές θεωρητικές προσεγγίσεις της εκπαίδευσης ενηλίκων
  2. τον τρόπο με τον οποίο οι ενήλικοι μαθαίνουν
  3. τις βασικές θεωρίες για την εκπαίδευση ενηλίκων
  4. το ρόλο του εκπαιδευτή ενηλίκων
  5. τους παράγοντες που συνέβαλλαν στην ανάπτυξη του πεδίου της εκπαίδευσης ενηλίκων στη χώρα μας από τον 19ο αιώνα έως σήμερα
  6. τη συμβολή της εκπαίδευσης ενηλίκων στις κοινωνικο-οικονομικές και πολιτιστικές εξελίξεις της χώρας μας
  7. τις Ευρωπαϊκές και Ελληνικές πολιτικές για την επαγγελματική εκπαίδευση (πχ. europass, σύστημα πιστωτικών μονάδων, επίπεδα επαγγελματικών προσόντων)
  8. το ρόλο τουCEDEFOP
  9. το Εθνικό Πλαίσιο επαγγελματικών προσόντων
  10. την Πιστοποίηση των Επαγγελματικών Προσόντων
  11. την ενδοεπιχειρησιακή εκπαίδευση και κατάρτιση
  12. τη διαδικασία σχεδιασμού, οργάνωσης, υλοποίησης και αξιολόγησης προγραμμάτων εκπαίδευσης ενηλίκων
  13. τις βασικές εκπαιδευτικές μεθόδους και τεχνικές που χρησιμοποιούνται στα προγράμματα εκπαίδευσης ενηλίκων
  14. τα είδη και τη λειτουργία των εποπτικών μέσων διδασκαλίας στην εκπαίδευση ενηλίκων
  15. τη σημασία του εκπαιδευτικού χώρου και τα εμπόδια που παρατηρούνται
  16. τις βασικές αρχές επικοινωνίας στο πλαίσιο λειτουργίας της εκπαιδευτικής ομάδας
  17. τη δυναμική των σχέσεων που αναπτύσσονται στην εκπαιδευτική ομάδα
  18. τους φορείς που υλοποιούν προγράμματα επαγγελματικής και γενικής εκπαίδευσης ενηλίκων
  19. τα προγράμματα Συνεχιζόμενης Επαγγελματικής Κατάρτισης που υλοποιούνται στη χώρα μας, καθώς και το ρόλο των εκπαιδευτών και οργανωτών σε αυτά
  20. τις καλές πρακτικές που αναπτύσσονται σε διεθνές και εθνικό επίπεδο σχετικά με τη σύνδεση των δομών της τυπικής εκπαίδευσης με δράσεις Δια Βίου Μάθησης

Ενδεικτική Βιβλιογραφία

Κόκκος, Α. 1999. Εκπαίδευση ενηλίκων: το πεδίο, οι αρχές μάθησης οι συντελεστές. Πάτρα: Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήμιο.

Κόκκος, Α. & Λιοναράκης, Α. 1998. Ανοικτή και εξ αποστάσεως εκπαίδευση. Πάτρα: Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήμιο.

Rogers, Al. (1998). Εκπαίδευση Ενηλίκων: Μεταίχμιο.

Χασάπης, Δ. 2000. Σχεδιασμός, οργάνωση, εφαρμογή και αξιολόγηση προγραμμάτων επαγγελματικής κατάρτισης: μεθοδολογικές αρχές και κριτήρια ποιότητας. Αθήνα: Μεταίχμιο.

ΠΜ402 - Αντοχή Υλικών II

Υ/ΕΥ: Υποχρεωτικό μάθημα
Τ/Π: Τεχνολογικό μάθημα
Κατηγορία: Μάθημα Ειδικής Υποδομής   

Ώρες: Θεωρία: 2, Εργαστήριο: 2, Σύνολο: 4
Φόρτος Εργασίας: 8.0
Πιστωτικές Μονάδες/ECTS: 6.0

Σκοπός του μαθήματος: Να εισάγει τον σπουδαστή σε βαθύτερες έννοιες της Αντοχής των Υλικών και να τον προετοιμάσει στην αντιμετώπιση πραγματικών προβλημάτων σε κατασκευές και έργα Πολιτικού Μηχανικού.

Περιγραφή του μαθήματος: Διαξονική καμψη, Συνθήκες ορθής έντασης: Κάμψη και Αξονική δύναμη. Πυρήνας διατομής. Διάτμηση. Λυγισμος, μήκος λογισμού σε μεταθετά και αμετάθετα υποστυλώματα. Επίπεδη Στρέψη, Στρέψη ανοιχτών διατομών. Ψαθυρά και όλκιμα υλικά. Ισότροπα και ανισότροπα υλικά. Κριτήρια αστοχίας υλικών.

Μεθοδολογία διδασκαλίας: Η διδασκαλία του μαθήματος θα πραγματοποιείται για μεν το θεωρητικό μέρος μέσω διαλέξεων για δε το εργαστηριακό μέσω διεξαγωγής πειραμάτων/ασκήσεων στο Εργαστήριο Αντοχής των Υλικών του Τμήματος.

ΠΜ401Α - Αριθμητική Ανάλυση

Υ/ΕΥΚατ' επιλογή υποχρεωτικό μάθημα   
Τ/Π: Τεχνολογικό μάθημα
Κατηγορία: Μάθημα Ειδικής Υποδομής   

Ώρες: Θεωρία: 2, Εργαστήριο: 2, Σύνολο: 4
Φόρτος Εργασίας: 7.0
Πιστωτικές Μονάδες/ECTS: 4.0

Σκοπός του μαθήματος: H Αριθμητική Ανάλυση ασχολείται με τη διακριτοποίηση των συνεχών προβλημάτων, δηλαδή τη μετατροπή Μαθηματικών προβλημάτων σε ισοδύναμα προβλήματα επεξεργάσιμα από υπολογιστή.Σκοπός του μαθήματος είναι η παρουσίαση βασικών θεμάτων της Αριθμητικής Ανάλυσης και η διδασκαλία κατάλληλης γλώσσας προγραμματισμού για την ανάπτυξη των εφαρμογών που επιλύουν προσεγγιστικά τεχνολογικά προβλήματα.

Περιγραφή του μαθήματος: • Αριθμητικά σφάλματα Υπολογιστή. • Γραμμικά συστήματα: Μέθοδος απαλοιφής Gauss, Νόρμες διανυσμάτων και πινάκων. Ευστάθεια γραμμικών συστημάτων, Γενική επαναληπτική μέθοδος, Μέθοδοι Jacobi, Gauss-Seidel και Χαλάρωσης, Υπολογισμός ιδιοτιμών και ιδιοδιανυσμάτων. • Μέθοδος των Ελαχίστων Τετραγώνων. Παρεμβολή Lagrange, Hermite και με κυβικές συναρτήσεις splines. • Μέθοδοι αριθμητικής ολοκλήρωσης Τραπεζίου, Simpson και Τριών ογδόων. • Μη γραμμικές αλγεβρικές εξισώσεις και συστήματα: Μέθοδοι Διχοτόμησης και Τέμνουσας, Γενική επαναληπτική μέθοδος, Μέθοδοι Newton-Raphson και Μέθοδοι μεγαλύτερης τάξης. • Διαφορικές εξισώσεις: Μέθοδοι Taylor, Runge-Kutta και Πρόβλεψης-διόρθωσης.

Περιγραφή του εργαστηρίου: Ο σκοπός του εργαστηρίου είναι να εξοικειώσει τους φοιτητές με την χρήση της προγραμματιστικής γλώσσας Octave/Matlab, ώστε να είναι σε θέση να υλοποιούν τις αριθμητικές μεθόδους που διδάσκονται στο θεωρητικό μέρος του μαθήματος.

ΠΜ401Β - Ειδικά Θέματα Φυσικής (ΕΥ)

Περίγραμμα

Υ/ΕΥΚατ' επιλογή υποχρεωτικό μάθημα   
Τ/Π: Τεχνολογικό μάθημα
Κατηγορία: Μάθημα Ειδικής Υποδομής   

Ώρες: Θεωρία: 2, Εργαστήριο: 2, Σύνολο: 4
Φόρτος Εργασίας: 7.0
Πιστωτικές Μονάδες/ECTS: 4.0

Σκοπός μαθήματος: Ο σκοπός του μαθήματος είναι να κατακτήσουν οι σπουδαστές τις βασικές αρχές της Σύγχρονης Φυσικής και να ξεπεράσουν την αντίληψη του μαύρου κουτιού για μια σειρά από σύγχρονες συσκευές και διατάξεις που λειτουργούν με βάση τις αρχές αυτές.

Περιγραφή μαθήματος: Ενοτητα-1: Από την Κλασική στη Σύγχρονη Φυσική. Ακτινοβολία Μελανού Σώματος. Ερμηνεία του Planck - Φωτόνια. Θερμομέτρηση Αστέρων. Φωτοηλεκτρικό Φαινόμενο. Ερμηνεία του Einstein - Φωτόνια. Φωτοκύτταρο, Φωτοανιχνευτής. Κβάντωση Ενέργειας. Δυϊσμός Φωτός. Ακτίνες-Χ. Ακτινογραφία Οστών. Ατομικός Πυρήνας. Πείραμα Rutherford. Γραμμικά Φάσματα. Ατομικό Πρότυπο Bohr. Φάσμα Υδρογόνου. Αρχή de Broglie. Περίθλαση ηλεκτρονίων (Davisson-Germer). Ενότητα-2: Βασικές Εννοιες Κβαντικής Μηχανικής. Κυματοσυνάρτηση. Αβεβαιότητα και Πιθανότητα. Αρχή του Heisenberg. Εξίσωση Schrödinger. Επίλυση εξίσωσης Schrödinger. Ηλεκτρόνιο σε κουτί. Πηγάδια Δυναμικού. Ηλεκτρονικές Διατάξεις Κβαντικών Πηγαδιών. Φραγμός Δυναμικού. Φαινόμενο Σήραγγας. Μικροσκόπιο Σάρωσης-Διέλευσης. Ηλεκτρονική Δίοδος Σήραγγας. Ηλεκτρονική Δίοδος Συντονισμού Σήραγγας. Ενότητα-3: Άτομα, Μόρια, Στερεά. Άτομο Υδρογόνου. Ατομικά τροχιακά. Διέγερση και Αποδιέγερση. Εφαρμογή : Αρχή λειτουργίας LASER (Ru, He-Ne, UV). Χημικός Δεσμός. Ενεργειακές Ζώνες Κρυστάλλων: Αγωγοί, Μονωτές και Ημιαγωγοί. Νανοϋλικά και Τεχνολογική αξιοποίηση σε ηλεκτρονικές, οπτικές, μαγνητικές και σπιντρονικές διατάξεις. Ενοτητα-4: Πυρηνική Φυσική και τεχνολογία. Δομή Πυρήνα. Ενέργεια Σύνδεσης και πυρηνική Σταθερότητα. Ραδιενέργεια και Ακτινοβολία α,β,γ. Βιολογική Επίδραση Ακτινοβολίας. Απαριθμητής Geiger.

Εφαρμογές Πυρηνικής Φυσικής: Ραδιοχρονολόγηση με άνθρακα. Ακτινοθεραπεία. Πυρηνικός Μαγνητικός Συντονισμός και Μαγνητική Απεικόνιση στην Ιατρική. Πυρηνική Διάσπαση (Σχάση). Αλυσωτές Αντιδράσεις. Πυρηνικοί Αντιδραστήρες. Πυρηνική Σύντηξη και το Ενεργειακό Πρόβλημα.

Μεθοδολογία διδασκαλίας: Για το θεωρητικό μέρος του μαθήματος πραγματοποιούνται διαλέξεις ενώ το εργαστηριακό μέρος πραγματοποιείται μέσω της προετοιμασίας και παρουσίασης εργασιών από μικρές ομάδες φοιτητών (1-2 άτομα) στη θεματική περιοχή της Σύγχρονης Φυσικής και των τεχνολογικών εφαρμογών της. Η ιστοσελίδα του μαθήματος έχει αναρτηθεί στο e-class (http://eclass.aspete.gr/courses/GM145/), όπου υπάρχουν σημειώσεις του διδάσκοντα, οδηγός μελέτης της θεωρίας καθώς και οδηγίες και βοηθητικό υλικό για την επιλογή και οργάνωση της εργασίας που προβλέπει το εργαστηριακό μέρος του μαθήματος.

Περιγραφή εργαστηρίου: Οι φοιτητές χωρίζονται σε μικρές ομάδες με δική τους επιλογή και επιλέγουν ένα από τα προτεινόμενα από τον διδάσκοντα θέματα για επεξεργασία. Κατά τη διάρκεια του εξαμήνου γίνεται συζήτηση επί των προβλημάτων που αντιμετωπίζουν στην αναζήτηση πληροφοριών σχετικές με το θέμα της εργασίας τους καθώς και στην αξιολόγηση και ταξινόμηση αυτών. Προς το τέλος του εξαμήνου οργανώνεται το πρόγραμμα των παρουσιάσεων των εργασιών από τους φοιτητές παρουσία όλου του τμήματος.

   

ΠΜ403 - Στατική ΙΙ

Υ/ΕΥ: Υποχρεωτικό μάθημα
Τ/Π: Τεχνολογικό μάθημα
Κατηγορία: Μάθημα Ειδικής Υποδομής  

Ώρες: Θεωρία:3, Εργαστήριο: 2, Σύνολο: 5
Φόρτος Εργασίας: 10.0
Πιστωτικές Μονάδες/ECTS: 5.0

Σκοπός και στόχοι του μαθήματος: Ο σκοπός του μαθήματος αυτού είναι να διασφαλίσει ότι οι σπουδαστές θα εξασφαλίσουν τα γενικά και ειδικά θεωρητικά και μεθοδολογικά εφόδια τα οποία θα τους καταστήσουν ικανούς να επιλύουν υπερστατικούς φορείς έτσι ώστε να προκύπτει ορθή και οικονομική κατασκευή έργων. Το συγκεκριμένο μάθημα παρέχει τις βασικές γνώσεις ώστε να μπορέσουν οι σπουδαστές να παρακολουθήσουν στη συνέχεια τα μαθήματα «Στατική με Μητρώα», και «Οπλισμένο Σκυρόδεμα», «Μεταλλικές Κατασκευές» κ.α. Με την ολοκλήρωση του μαθήματος αυτού, οι σπουδαστές θα είναι σε θέση : να διακρίνουν τους υπερστατικούς φορείς από τους ισοστατικούς, να επιλύουν με τις βασικότερες μεθόδους υπερστατικούς φορείς και να χαράσσουν τα διαγράμματα Μ, Q, N αυτών.

Περιγραφή μαθήματος: Έννοια της υπερστατικότητας – Πλεονεκτήματα και μειονεκτήματα αυτής έναντι της ισοστατικότητας των φορέων. Επίλυση υπερστατικών φορέων με τη μέθοδο της Αρχής των Δυνατών Έργων. Συμμετρικοί φορείς με συμμετρική και αντισυμμετρική φόρτιση. Επίλυση συνεχούς δοκού με τη μέθοδο Clapeyron. Μέθοδος των επικόμβιων μετακινήσεων. Επίλυση υπερστατικών φορέων με τη μέθοδο Cross, εφαρμογή της μεθόδου Cross σε πλαίσια με μεταθετούς και αμετάθετους κόμβους. Γραμμές επιρροής υπερστατικών φορέων, εφαρμογές σε συνεχείς δοκούς.

Θα πραγματοποιηθούν διαλέξεις και παράλληλα άσκηση των φοιτητών με εφαρμογές και επίλυση ασκήσεων.

ΠΜ404 - Τοπογραφία

Υ/ΕΥ: Υποχρεωτικό μάθημα
Τ/Π: Τεχνολογικό μάθημα
Κατηγορία: Μάθημα Ειδικής Υποδομής   

Ώρες: Θεωρία: 2, Εργαστήριο: 3, Σύνολο: 5
Φόρτος Εργασίας: 9.0
Πιστωτικές Μονάδες/ECTS: 5.0

Σκοπός μαθήματος: Να απεικονίζει επί χάρτου τμήματα της γήινης επιφάνειας (αποτύπωση) , να μεταφέρει επί του εδάφους τη θέση ενός τεχνικού έργου που έχει μελετηθεί και σχεδιασθεί στο γραφείο (χάραξη) και να υποστηρίζει όλους τους επιστημονικούς και τεχνικούς κλάδους που εμπλέκονται στη μελέτη και κατασκευή των Έργων Υποδομής.

Περιγραφή μαθήματος: Η έννοια της Τοπογραφίας. Βασικοί ορισμοί και έννοιες. Μονάδες μετρήσεων. Επιφάνειες αναφοράς. Κλίμακες. Στοιχεία από τη θεωρία Σφαλμάτων. Άμεσες και έμμεσες μετρήσεις μηκών. Όργανα που χρησιμοποιούνται. Μεθοδολογία. Γηπεδομετρία. Αποτύπωση – εμβαδομέτρηση γηπέδων. Η μέθοδος των ορθογώνιων συντεταγμένων. Η μέθοδος των πολικών συντεταγμένων. Η ταχυμετρική μέθοδος. Μέθοδοι υπολογισμού εμβαδών. Χάραξη καθέτων. Όργανα που χρησιμοποιούνται. Μεθοδολογία. Μέτρηση οριζοντίων, κατακόρυφων γωνιών. Θεοδόλιχο. Στοιχεία του οργάνου . Μεθοδολογία. Ηλεκτρομαγνητική μέτρηση μηκών και γωνιών. Γεωδαιτικοί σταθμοί (Total Station). Όργανα παγκοσμίου εντοπισμού θέσης (GPS). Πολυγωνικές οδεύσεις. Τα τρία Θεμελιώδη προβλήματα. Είδη οδεύσεων. Επιλύσεις. Στοιχεία Τριγωνισμού. Μεθοδολογία. Υψομετρία. Χωροβάτης. Μέθοδοι μετρήσεων. Η σχεδίαση του τοπογραφικού διαγράμματος.

Περιγραφή του εργαστηρίου: Γηπεδομετρία . Αποτύπωση – εμβαδομέτρηση ενός οικοπέδου σχήματος κανονικού πολυγώνου με την γεωμετρική μέθοδο. Αποτύπωση – εμβαδομέτρηση ενός οικοπέδου σχήματος κανονικού πολυγώνου με τη μέθοδο των ορθογωνίων συντεταγμένων.. Θεοδόλιχο. Χειρισμός του οργάνου. Μέτρηση οριζοντίων και κατακόρυφων γωνιών με Θεοδόλιχο. Χωροβάτης Χειρισμός του οργάνου. Μέτρηση υψομετρικών διαφορών. Ηλεκτρονικό Θεοδόλιχο (Ολοκληρωμένος γαιωδαιτικός σταθμός) Χειρισμός του οργάνου. Μέτρηση αποστάσεων, γωνιών, υψομετρικών διαφορών. Σχεδίαση Τοπογραφικού διαγράμματος ευρύτερης περιοχής ακολουθώντας κατά σειρά τις παρακάτω εργασίες. Αναγνώριση περιοχής, ίδρυση πολυγωνομετρικών σημείων, μετρήσεις πολυγωνομετρίας , μετρήσεις ταχυμετρίας, μετρήσεις υψομετρικών διαφορών. Επίλυση πολυγωνομετρίας, ταχυμετρίας, υψομετρίας. Ραπορτάρισμα σημείων - Σχεδίαση ολοκληρωμένου Τοπογραφικού διαγράμματος.

ΠΜ405 - Διδακτική Μεθοδολογία

Υ/ΕΥ: Υποχρεωτικό μάθημα
Τ/Π: Παιδαγωγικό μάθημα
Κατηγορία: Μάθημα Ειδικότητας  

Ώρες: Θεωρία: 3, Σύνολο: 3
Φόρτος Εργασίας: 8.0
Πιστωτικές Μονάδες/ECTS: 5.0
 

Αρχές και φιλοσοφία μαθήματος: Επιδίωξη του μαθήματος είναι η κατανόηση του φαινομένου της διδασκαλίας στην πολυπλοκότητά του και στην πολυμορφία του με συνειδητοποίηση της σημασίας του για την αγωγή, ώστε να οικοδομηθούν τα θεωρητικά θεμέλια και να καλλιεργηθεί η ικανότητα και η ετοιμότητα για το σχεδιασμό, την οργάνωση, την υλοποίηση και την αξιολόγηση της διδακτικής πράξης. Ειδικότερα επιδιώκεται η βαθμιαία εξοικείωση με τις διδακτικές μεθόδους, τις παραδοσιακές και τις σύγχρονες (μαθητοκεντρικές), αλλά και η ανάδειξη της ελευθερίας και της δημιουργικότητας του διδάσκοντος προς διδασκαλίες πρωτότυπες, ελκυστικές και αποτελεσματικές, αλλά και προς τη συγκρότηση της προσωπικής θεωρίας για τη διδασκαλία. Το να οδηγούνται οι μαθητές σε κατάσταση προβληματισμού εμπλεκόμενοι οι ίδιοι σε αυτή, καθώς και η ώθησή τους σε αυτενεργό δράση και δημιουργική έκφραση, υπηρετούν κάθε μεταρρυθμιστική - παιδαγωγική προσπάθεια και αποτελούν γνωρίσματα κριτικά σκεπτόμενων, υπεύθυνων και αποτελεσματικών εκπαιδευτικών που έχουν επίγνωση της διδακτικής ελευθερίας τους.

Περίγραμμα μαθήματος: Σταθμοί στην ιστορία της Διδακτικής. Επιστημονικές και εννοιολογικές οριοθετήσεις. Διδασκαλία και μάθηση. Αρχές και συνθήκες μάθησης. Σκοποί‐στοχοθεσία (εκπαιδευτικοί σκοποί, σκοποί διδασκαλίας). Φάσεις (πορεία) διδασκαλίας. Διδακτικό τρίγωνο (μαθητής – καθηγητής – μορφωτικά αγαθά) και αναπλαισίωσή του στο κοινωνικό πλαίσιο του σχολείου. Διδακτικά μοντέλα. Διδακτικός προγραμματισμός. Διδακτική ενότητα. Αναλυτικά Προγράμματα. Κοινωνικές μορφές διδασκαλίας (μετωπική, ομαδοσυνεργατική, σε ομάδες δύο ατόμων, εξατομικευμένη). Σχεδιασμός, οργάνωση και πραγματοποίηση της διδασκαλίας. Σχέδιο μαθήματος. Διδακτικές αρχές. Παιδαγωγική σχέση ‐ παιδαγωγική ατμόσφαιρα ‐ παιδαγωγική αλληλεπίδραση. Το εκπαιδευτικό έργο – η προσωπικότητα και ο ρόλος του εκπαιδευτικού – στυλ διδασκαλίας. Από τις μεθόδους διδασκαλίας: α) προσφοράς: παρουσίαση‐εισήγηση, επίδειξη, πείραμα β) διδακτικού διαλόγου: διαλεκτική, σωκρατική‐μαιευτική γ) αυτενέργειας και δράσης (σεναριοποίηση της διδασκαλίας): διερευνητική, ανακάλυψης, εργαστηριακή, με κειμενική καθοδήγηση, project, επιτόπια, προσομοίωση, μελέτη περίπτωσης. Διδασκαλία με Νέες Τεχνολογίες (διαδίκτυο, video, λογισμικά…). Διδακτικές τεχνικές (καταιγισμός ιδεών, εννοιολογικός χάρτης, ερωταπόκριση). Διδακτική της ερώτησης. Διδακτική της εικόνας. Ο ρόλος και η σημασία των προγενέστερων αντιλήψεων των μαθητών στη διδασκαλία. Διεπιστημονική και διαθεματική προσέγγιση της διδασκαλίας. Διδασκαλία προσανατολισμένη στην κατάκτηση γνώσεων, στην καλλιέργεια ικανοτήτων και δεξιοτήτων, στην οικοδόμηση της μεταγνώσης. Κίνητρα μάθησης. Η διαχείριση της εκπαιδευτικής διαδικασίας. Τεχνικές αξιολόγησης της μαθησιακής διαδικασίας. Οι Πρακτικές Ασκήσεις Διδασκαλίας ως πεδίο αξιοποίησης της διδακτικής και ψυχο‐παιδαγωγικής θεωρίας. Μικροδιδασκαλία και ανάλυση της διδασκαλίας. Διδακτικοί νεωτερισμοί και παρεχόμενη εκπαιδευτική ποιότητα. Διαστάσεις της ελευθερίας του εκπαιδευτικού. Συνδυασμός διδακτικών μεθόδων και διδακτικών σεναρίων. Διδακτικές στρατηγικές. Εναλλακτικές μορφές σχολείων του παρόντος.

Σκοπός μαθήματος: Μέσα από τις δραστηριότητες του μαθήματος αναμένεται οι φοιτητές να είναι σε θέση: Να εξηγούν την αλληλεπίδραση του φαινομένου της μάθησης και της διδασκαλίας και να εξοικειωθούν με θέματα της επιστήμης της Διδακτικής. Να σχεδιάζουν διδασκαλίες διατυπώνοντας τους σκοπούς και τους στόχους τους, αιτιολογώντας τις μεθοδολογικές επιλογές τους, δρομολογώντας δραστηριότητες καλλιέργειας ικανοτήτων και δεξιοτήτων και τεχνικές αξιολόγησης της διδασκαλίας, μέσα από διακριτές φάσεις. Να αποκτήσουν ανώτερες ικανότητες στην ανάλυση, στη σύνθεση, στη διατύπωση, αλλά και στην υλοποίηση σκοπών και στόχων της διδασκαλίας Να γνωρίζουν και να αξιοποιούν τις διδακτικές αρχές για το σχεδιασμό και την υλοποίηση της διδασκαλίας (με ιδιαίτερη έμφαση σε αυτή της διδακτικής ατμόσφαιρας), καθώς και τις μορφές και τις τεχνικές της λεκτικής και μη λεκτικής επικοινωνίας Να αξιοποιούν προγενέστερες αντιλήψεις των μαθητών κατανοώντας τη συμβολή τους στην κατάκτηση της νέας γνώσης Να αξιοποιούν τις δυνατότητες που προσφέρουν οι ΤΠΕ στην υλοποίηση των στόχων του μαθήματος Να εξοικειωθούν με τις σημαντικότερες διδακτικές μορφές διδασκαλίας, τα σημαντικότερα διδακτικά μοντέλα και τις διδακτικές τεχνικές Να αποκτήσουν ικανότητες εφαρμογών ευέλικτων διδακτικών σχημάτων σύμφωνα με το γνωστικό αντικείμενο και τα διαθέσιμα μέσα Να δημιουργούν «ανοιχτές» μαθησιακές καταστάσεις και εκπαιδευτικές δραστηριότητες που συνδέουν το σχολείο με τη ζωή Να γνωρίζουν και να αξιοποιούν διάφορα διδακτικά σενάρια, να προάγουν τον διδακτικό νεωτερισμό και το πνεύμα καινοτομίας Να προβαίνουν σε ερμηνευτική ανάλυση της διδασκαλίας σε συσχετισμό με τις αναπαραστάσεις τους σχετικά με τη γνώση, τα Αναλυτικά Προγράμματα και τη διδακτική θεωρία Να μεριμνούν για την προαγωγή της ελεύθερης σκέψης και έκφρασης και τον εν γένει εκδημοκρατισμό της τάξης και του σχολείου Να καλλιεργούν ποικίλες ικανότητες και δεξιότητες για την ολόπλευρη ανάπτυξη των μαθητών, το μελλοντικό επάγγελμα, αλλά και για την καθημερινή ζωή Να συγκροτήσουν την ταυτότητα του εκπαιδευτικού αναλαμβάνοντας τους διάφορους ρόλους που αυτή συνεπάγεται.

ΠΜ406 - Συµβουλευτική Ψυχολογία και Προσανατολισµός

Υ/ΕΥ: Υποχρεωτικό μάθημα
Τ/Π: Παιδαγωγικό μάθημα
Κατηγορία: Μάθημα Ειδικής Υποδομής   

Ώρες: Θεωρία: 3, Σύνολο: 3
Φόρτος Εργασίας: 8.0
Πιστωτικές Μονάδες/ECTS: 5.0

Αρχές και φιλοσοφία μαθήματος: Η Συμβουλευτική Ψυχολογία αποτελεί έναν εφαρμοσμένο κλάδο της επιστήμης της Ψυχολογίας με κύριο στόχο την επιτυχή επίλυση κάθε είδους κρίσης (αναπτυξιακή κρίση, λήψη απόφασης, ακούσιες αλλαγές στη ζωή), και σκοπό την προαγωγή της ψυχικής υγείας του ανθρώπου και τη βελτίωση της ποιότητας της ζωής του. Η Συμβουλευτική Ψυχολογία βρίσκει εφαρμογή σε όλα τα πεδία δράσης του ανθρώπου και κυρίως στην εκπαίδευση, καθώς στοχεύει στην ολόπλευρη ανάπτυξη του ανθρώπου, στόχος που συνάδει με το σκοπό της ίδιας της εκπαίδευσης. Ο Προσανατολισμός/Η Συμβουλευτική σταδιοδρομίας αποτελεί αναπόσπαστο τμήμα της εκπαιδευτικής διαδικασίας, καθώς πραγματεύεται σημαντικά ζητήματα της προσωπικής και επαγγελματικής ανάπτυξης του ατόμου. Η ικανότητα του νεαρού ατόμου για το σχεδιασμό της σταδιοδρομίας του απαιτεί την απόκτηση δεξιοτήτων ωφέλιμων για τη ζωή του, καθώς του δίνει τη δυνατότητα να επαναπροσδιορίζει τη θέση του σε ένα συνεχώς μεταβαλλόμενο κόσμο. Ο νέος ρόλος του εκπαιδευτικού, όπως αυτός προσδιορίζεται από τις συνεχείς και ραγδαίες κοινωνικές, οικονομικές, και εργασιασκές εξελίξεις, καθιστά αναγκαία και επιτακτική την επιστημονική κατάρτιση του σε τομείς που θα του επιτρέπει να καταννοεί την πολυπλοκότητα του αθρώπινου ψυχισμού και την αλληλεπίδραση που έχει με το περιβάλλον και τις συνθήκες διαβίωσης. Η κατοχή γνώσεων και δεξιοτήτων από τον εκπαιδευτικό στα επιστημονικά πεδία της Συμβουλευτικής Ψυχολογίας και του Προσανατολισμού παρέχει σε αυτόν τα εξής: Α) την κατανόηση της λειτουργίας του ανθρώπινου ψυχισμού, των παραμέτρων που συντελούν στην πρόληψη ψυχικών προβλημάτων και στην προώθηση της επαρκούς προσωπικής ανάπτυξης του μαθητή, αλλά και το σχεδιασμό δράσεων σε επίπεδο ατόμου και ομάδας, οδηγώντας σε μια αρμονική συνύπαρξη των εμπλεκόμενων στην εκπαιδευτική διαδιασία μερών. Β) τη δυνατότητα παρεμβάσεων με σκοπό την προώθηση της συγκροτημένης επαγγελματικής ταυτότητας και επαγγελματικής ωριμότητας των μαθητών και την αύξηση της επάρκειά τους στο σχεδιασμό της σταδιοδρομίας τους. Γ) τη δυνατότητα να αξιοποιεί τις δικές του ψυχικές δυνατότητες για την επαρκή άσκηση των καθηκόντων του, στοχεύοντας στην προσωπική και επαγγελματική του ανάπτυξη. Ορισμένες δεξιότητες είναι συναφείς με κάποια γνωστικά αντικείμενα ενώ άλλες διαχέονται στα περισσότερα γνωστικά αντικείμενα. Για το λόγο αυτό, η Συμβουλευτική Ψυχολογία και ο Προσανατολισμός αφορούν σε όλους τους εκπαιδευτικούς όλων των ειδικοτήτων.

Περίγραμμα μαθήματος: Εννοια και σκοπός της Συμβουλευτικής Ψυχολογίας. Κύριες θεωρητικές προσεγγίσεις της Συμβουλευτικής Ψυχολογίας. Η Συμβουλευτική σχέση και η συμβουλευτική διαδικασία. Μεθοδολογία εφαρμογής συμβουλευτικών δεξιοτήτων στο άτομο και την ομάδα. Εφαρμογές της Συμβουλευτικής Ψυχολογίας. Η Συμβουλευτική Ψυχολογία στην οικογένεια και στη σχέση γονέων‐παιδιών. Η συμβουλευτική Ψυχολογία στο χώρο του σχολείου. Ο συμβουλευτικός ρόλος του εκπαιδευτικού. Συμβουλευτική εφήβων & Συμβουλευτική γονέων‐ Δεξιότητες επικοινωνίας. Προσανατολισμός/Συμβουλευτική Σταδιοδρομίας: έννοια και σκοπός. Κύριες θεωρητικές προσεγγίσεις επαγγελματικής ανάπτυξης & λήψης απόφασης. Επαγγελματική ταυτότητα και ωριμότητα. Η οικογένεια ως παράγοντας επίδρασης της επαγγελματικής ανάπτυξης των μαθητών. Βασικές λειτουργίες της Συμβουλευτικής Σταδιοδρομίας. Μεθοδολογία της συμβουλευτικής σταδιοδρομίας‐ σχεδιασμός δράσεων. Συμβουλευτική σταδιοδρομίας και κοινωνικός αποκλεισμός. Η αξιοποίηση των ΤΠΕ στη Συμβουλευτική Ψυχολογία και Συμβουλευτική σταδιοδρομίας. Παγκοσμιοποίηση και συμβουλευτική σταδιοδρομίας‐ Διαπολιτισμική Συμβουλευτική Σταδιοδρομίας. Επαγγελματική ταυτότητα του εκπαιδευτικού/Σύγκρουση οικογένειας‐εργασίας‐ Πρόληψη της επαγγελματικής εξουθένωσης.

Μαθησιακοί στόχοι: Οι φοιτητές θα πρέπει:  Να κατανούν και να περιγράφουν την έννοια και το σκοπό της Συμβουλευτικής Ψυχολογίας.  Να κατανοούν τη λειτουργία του ανθρώπινου ψυχισμού.  Να πραγματεύονται με επάρκεια βασικές θεωρητικές έννοιες της Συμβουλευτικής Ψυχολογίας και να τις χρησιμοποιούν για την ερμηνεία της συμπεριφοράς του ατόμου.  Να εφαρμόζουν τις μεθόδους και τις τεχνικές συμβουλευτικής παρέμβασης σε ατομικό και ομαδικό επίπεδο.  Να κατανοούν το ρόλο της οικογένειας στην ψυχοκοινωνική ανάπτυξη του παιδιού/εφήβου και να επικοινωνούν αποτελεσματικά με τους γονείς.  Να σχεδιάζουν παρεμβάσεις πρόληψης στο χώρο του σχολείου.  Να περιγράφουν τους στόχους και το περιεχόμενο της Συμβουλευτικής Σταδιοδρομίας.  Να αναγνωρίζουν τις βασικές λειτουργίες της Συμβουλευτικής Σταδιοδρομίας.  Να αξιολογούν ιδεολογικές και κοινωνικές διαστάσεις της Συμβουλευτικής Σταδιοδρομίας.  Να εντοπίζουν τους σχολικούς και οικογενειακούς παράγοντες που επιδρούν στην επαγγελματική ανάπτυξη των μαθητών και να αναγνωρίζουν τη σημασία τους.  Να βοηθούν τους μαθητές να αναπτύξουν τις δεξιότητες που απαιτούνται για να σχεδιάσουν την εκπαιδευτική και επαγγελματική τους πορεία και να ενταχθούν στην αγορά εργασίας.  Να συσχετίζουν τη Συμβουλευτική Σταδιοδρομίας με κοινωνικοοικονομικά δεδομένα και την αγορά εργασίας και να υλοποιούν δράσεις που συνδέουν την εκπαίδευση με την αγορά εργασίας.  Να χρησιμοποιούν την τεχνολογία για τους σκοπούς εφαρμογής της Συμβουλευτικής Ψυχολογίας και του Προσανατολισμού.  Να διαχέουν στοιχεία Συμβουλευτικής Ψυχολογίας και της Συμβουλευτικής Σταδιοδρομίας στη διδασκαλία των γνωστικών τους αντικειμένων.  Να διακρίνουν ειδικά προβλήματα και πολιτισμικές παραμέτρους μαθητών που απειλούνται απο κοινωνικό αποκλεισμό και να υιοθετούν την κατάλληλη κατά περίπτωση συμβουλευτική παρέμβαση.  Να εντοπίζουν έγκαιρα τα σημεία της επαγγελματικής εξουθένωσης και να λαμβάνουν τα μέτρα που θα τους επιτρέψει να ασκούν με επάρκεια το ρόλο του εκπαιδευτικού προς όφελος των ίδιων και των μαθητών τους.